Kelt Xalqlari Epik Ijodi __full__ -
Bu jarayonda kelt jamiyatining alohida tabaqalari muhim rol o‘ynagan:
Kelt dostonlarida tabiat shunchaki fon emas, balki tirik mavjudotdir. Daraxtlar, daryolar va hayvonlar sehrli kuchga ega bo‘lib, qahramonlarga yordam beradi yoki to‘sqinlik qiladi.
Kelt epik ijodining yozma manbalari ham mavjud. Masalan, Irlandiya va Uelsdagi monastirlarda saqlanayotgan qadimiy qo'lyozmalar kelt epik ijodining muhim manbalaridan biridir. Bu qo'lyozmalar ko'pincha keltlar hayotini, ularning e'tiqodlari va urf-odatlarini aks ettiradi.
Kelt qahramonlari mukkamas emas. Ular mag‘rur, shahvoniy, ayyor, ba’zan zolim. Ammo aynan shu nomukammallik ularni bizga yaqinlashtiradi. Cú Chulainnning yoshlik jo‘shqinligi, Fionnning keksalik donoligi, Branwenning qayg‘usi, Rhiannonning matonati – bularning hammasi umuminsoniy kechinmalardir. kelt xalqlari epik ijodi
Kelt epik an’analari ikki yirik tarmoqqa bo‘linadi:
Garchi qirol Artur afsonasi xristian va ritsarlik davrida shakllangan bo‘lsa-da, uning zamirida aynan kelt (breton, uels va kornuoll) xalqlarining qadimiy epik ijodi yotadi. Sehrgar Merlin, Avalonga yo‘l olish, qidiruvdagi Muqaddas Qadah (Graal) va Excalibur qilichi aynan kelt mifologiyasining mahsuli hisoblanadi. 2. Kelt Dostonlarining Asosiy Xususiyatlari va Mavzulari
Uels adabiyotining eng qimmatli yodgorligi (yoki Mabinogi) to‘plamidir. Bu asarlar to‘rtta asosiy qismdan (tarmoqdan) iborat bo‘lib, sehrli ertaklar, qadimgi qirollar, afsonaviy jangchilar va sehr-jodu unsurlarini o‘z ichiga oladi. Uels dostonlarida tabiat va sehrli o‘rmonlar bilan uyg‘unlik kuchli tasvirlanadi. Bu to'plamdagi qahramonlar, masalan, Puidu, Manavidan va Mat kabi shaxslar qadimiy kelt xudolarining qoldiqlari hisoblanadi. C. Artur Tsikli (Britaniya va Bretan) Bu jarayonda kelt jamiyatining alohida tabaqalari muhim rol
Kelt xalqlari Yevropa tarixida o‘ziga xos boy madaniyat, til va falsafaga ega bo‘lgan eng qadimgi etnoslardan biridir. Ularning ma’naviy dunyosini, qahramonlik va vatanparvarlik tuyg‘ularini, koinot va tabiat haqidagi tasavvurlarini tushunishda kelt epik ijodi eng muhim manba hisoblanadi. Kelt eposlari shunchaki adabiy meros emas, balki asrlar davomida og‘zaki shaklda rivojlanib, keyinchalik xristian rohiblari tomonidan qog‘ozga tushirilgan ulkan mifologik va tarixiy xazinadir. Kelt Epik Ijodining Ikkita Asosiy Shajarasi
Garchi Qirol Artur obrazi keyinchalik butun Yevropa ritsarlik romanlarining asosiga aylangan bo'lsa-da, uning eng qadimgi va haqiqiy keltcha ildizlari aynan Uels dostonlarida ("Kulhuch va Olven" kabi hikoyalarda) saqlanib qolgan. Bu yerda Artur yevropacha ritsardan ko'ra, sehrgarlar va devlarga qarshi kurashuvchi kelt qabilasi yetakchisi sifatida namoyon bo'ladi. Kelt Epik Ijodining O'ziga Xos Xususiyatlari
Kelt xalqlarining epik merosi faqat tarixiy manba bo'lib qolmay, balki zamonaviy adabiyot va madaniyatga katta ta'sir ko'rsatgan: Ular mag‘rur, shahvoniy, ayyor, ba’zan zolim
Kelt epik ijodining eng qadimgi va yaxshi saqlanib qolgan qismi Irlandiya sagalaridir. Ular asosan to‘rtta yirik turkumga bo‘linadi:
The oldest sagas were likely first written down in the 7th and 8th centuries. The earliest surviving manuscripts containing these epic cycles include: